O architekturze “mijanej” tramwajem, cz. 3

Zespół Szkół nr 5 - ul. Różana

W trzeciej odsłonie tej serii przyjrzymy się budynkowi znajdującemu się nieco na uboczu, ukrytym za parkiem Drwęskich i orlikiem, stojącemu na niewielkim wzniesieniu przy ul. Różanej.

Fot. Jakub Sójka

Zespół Szkół przy Różanej oddany do użytku został w 1915 roku, zaprojektowali go dwaj architekci - Hermann Herrenberg i Adolf Stahl. Na cały budynek, oprócz gmachu głównego składają się też sala gimnastyczna, domek woźnego i skrzydło niższe. Robiący monumentalne wrażenie kompleks odbudowano po zniszczeniach wojennych w 1946 roku.

Już sam plan szkoły jest nietypowy - gmach główny, na którym się skupię, nie jest idealnym prosto-
kątem, jest on lekko wygięty, co dobrze widać, gdy spojrzymy na dach budynku. Sprawia to, że pomimo wspomnianego ciężaru i monumentalności budynek nabiera dynamizmu, nie “odstrasza”.

Patrząc od dziedzińca od razu rzuca nam się w oczy duży, zaokrąglony ryzalit (wysunięta z fasady część budynku). W połączeniu z podcieniami (otwarte na zewnątrz, arkadkowe ganki), na których opiera się ciężar bryły, tworzą połączenie także mające na celu wizualne odciążenie całości kom-
pleksu. Są to 3 świetne przykłady tego, jak architekci, bawiąc się planem lub elementami archi-
tektonicznymi, osiągają zamierzone efekty. Jakkolwiek sam budynek nie należy do najpiękniejszych w Poznaniu, choćby z tego względu warto zwrócić na niego uwagę.

Źródło ilustracji: /pl.wikipedia.org

Spójrzmy teraz na ZS nr 5 od strony parku Drwęskich. Z tej strony jeszcze bardziej rzuca się w oczy wygięta bryła głównego gmachu. Wejście do szkoły umieszczone jest w małej loggii, która “przytula” się do ściany bocznej głównej części szkoły. To właśnie ściana boczna jest kolejnym z ciekawych elementów tej szkoły. Zakończona jest ona, utrzymanym w neorenesansowym stylu, szczytem, czyli po prostu ścianą między dwoma spadami dachu. Projektując szczyt, architekci inspirowali się rene-
sansowym, barokowym budownictwem niemieckim. Doskonałymi przykładami takich szczytów
są te z gdańskich kamienic, które projektowane były przez architektów niderlandzkich - warto wpisać
w wyszukiwarkę hasło: “kamienica Gdańsk” i zobaczyć jak wiele wspólnego mają te kamienice
ze szkołą na Wildzie. Oprócz tego ciekawe są też płaskorzeźby, które od czasu do czasu pojawiają
się na elewacji - ilustrują popularne europejskie bajki, jak Jaś i Małgosia, czy Czerwony Kapturek.

Zespół Szkół nr 5 na Różanej, mimo że stojący na uboczu i nieco przykadzony, to budynek bardzo interesujący, bo pokazujący jak kilka niewielkich “trików” architektonicznych jest w stanie nadać dynamizmu molochowi. Przy okazji koniecznie rzućcie na niego okiem!

Jakub Sójka, 2F